Loading...
U bent hier:  Home  >  Landbouw en Maatschappij  >  Artikel

Mijn 10 Tegenstrijdige waarheden over megastallen

Door   /  23 maart 2011  /  Landbouw en Maatschappij  /  26 Reacties
Trefwoorden: , , ,

    Print       Email

 Stelling 1

De enorme aantallen dieren op één plek zijn schrikbarend.

De enorme aantallen mensen in steden zijn schrikbarend. Ook zorg, onderwijs, winkelen en vermaak organiseren we in steeds grotere instellingen.

Stelling 2
De europese landbouw moet niet ‘mega’ worden, we zijn allemaal gebaat bij gezinsbedrijven.

De kinderen van de bakker staan niet in de winkel op zaterdag. Bij de kapper is het niet de zoon van de eigenaresse die als jongste leerling je haar wast. Bij de dokter neemt niet langer zijn echtgenote de telefoon aan. Op school zou je er raar van opkijken als een echtpaar de directie vormt.

Stelling 3
Dierwelzijn staat onder druk in deze geïndustrialiseerde aanpak.

Onderzoek over dierwelzijn toont aan dat dieren niet systematisch beter of minder af zijn in het kleinschalige of groterschalige systeem. Dat gaat dus tégen onze intuïtie in. Nederland loopt voorop binnen Europa, Europa binnen de wereld op het gebied van dierwelzijn.

Stelling 4
De veehouderij belast ons land teveel, het moet nodig wat minder.

Aantallen dieren zijn sinds jaar en dag begrensd, in de intensieve veehouderij is per saldo nergens sprake van groei. De komende jaren zal milieuimpact (emissie, mest) verder afnemen.

Stelling 5
Een dier hoort buiten.

Volgens dieronderzoekers hoort ‘buiten zijn’ niet tot de basisbehoeften van een dier. Dat blijkt ook uit zogenaamde ‘vrijekeuzestallen’, waar de meeste dieren wel eens een luchtje willen scheppen maar vaker binnen vertoeven.

Stelling 6
Megastallen zijn een gevaar voor de volksgezondheid.

Verspreid buitenlopende dieren zijn een groter gevaar voor de volksgezondheid.

Stelling 7
Megastallen passen niet in ons landschap.

Voor iedere nieuwe stal gaan oudere stallen weg.

Stelling 8
We zouden minder vlees moeten eten.

We blijven vlees eten.

Stelling 9
We hebben de plicht als rijk en beschaafd land een voorloper in de veehouderij te zijn, zelfs een hervormer.

We zíjn voorloper. In een taaie wedstrijd die draait om kostprijs, al zouden we liever hebben dat het om andere zaken ging. Een hardloper kan niet de inzet van de wedstrijd veranderen, maar een voorloper kan dat beter dan een verliezende hardloper; die doet niet meer mee. Verandering moet geleidelijker tot stand komen, door publiek, wedstrijdleiding en alle lopers tezamen.

Stelling 10
Niemand is uitgesproken vóór megastallen.

Een volledig verbod op megastallen is onzinnig zolang we niet de context beschouwen.

Josien Kapma is als zelfstandige nauw verbonden met Netwerk Platteland. Ze legt zich toe op het mobiliseren van kennis; kennis (uit de hoofden van mensen) losmaken om er (samen met andere mensen) nieuwe combinaties en toepassingen mee te maken. Ze maakt graag gebruik van sociale media, en van dwarsverbanden tussen landbouw, natuur en plattelandsontwikkeling.

26 reacties

  1. Peter zegt:

    Prikkelende waarheden moet ik zeggen! Teveel om op alle waarheden, alle 20, te reageren. Ik beperk me tot de 1e. Er is een emotionele weerzin in de maatschappij tegen de industrialisering van de veehouderij. Emotioneel, maar niet minder echt. De tegenwaarheid, dat het in de ‘menshouderij ook gebeurd’ is zwak. Het kinkt als ,’ ja dat kan wel fout zijn, maar dit gaat ook fout. Dus, het is niet zo erg…’ 2x fout is echt niet goed. Daarbij; het is misschien opgevallen, maar ook in de mensenwereld is er afkeer tegen de mega vormen, zoals verzorgingstehuizen. Waarom, omdat het allemaal te anoniem gaat worden, in die mega-verzorgingshuizen. Geen echte aandacht meer voor het individu. En, is dat nu ook niet waar voor de megastallen??

  2. Jeroen Koomen zegt:

    Ik vind de neutraliteit van dit artikel hoogst discutabel.
    – de volgorde waarin de stellingen staan suggereren dat de tweede stelling (vóór megastallen) de eerste tracht te weerleggen
    – de titel beloofd waarheden, maar ik lees veel meningen, zowel in de voor als tegen stellingen
    Ik krijg de indruk dat de schrijver persoonlijk gebaat is bij het doorvoeren van megastallen.

  3. Peter zegt:

    Ik dacht dat de website wel mee gepubliceerd zou worden. Nu ben ik wel wat anoniem. Peter = Peter van OKvlees.nl

  4. Johanna zegt:

    7 vind ik ook zeer discutabel! Bovendien staat de stal van een oude boerderij, heel anders in het landschap dan een megaschuur annex fabriekshal.

    8 Ik mis even iets! We zouden minder vlees moeten eten / we blijven vlees eten? Maar het kan toch wel wat minder?

  5. Vincent zegt:

    Ik vind dat er hier überhaupt geen sprake is van neutraliteit. Daarnaast vind ik de (tegen)stellingen zwak en niet overtuigend. Bijvoorbeed:
    1) Het voortdurend opschalen en centraliseren van humane instellingen leidt tot minstens net zoveel ethische discussies als binnen de veehouderij.
    2) Veel boeren merken nu dat verder vergroten en intensiveren van hun landbouw het werken niet rendabeler maakt, getuige de hoeveelheid boeren die overstapt naar biologisch boeren of zoals in URK naar windmolenparken. Lokaal werken en leveren is niet hetzelfde als kneuteren binnen een familiebedrijfje.

    De overige 8 stellingen zijn evenzo discutabel en verwerpelijk. Het gaat mij te ver om zie hier allemaal te weerleggen.

  6. Jan Jansen zegt:

    Primair is van belang dat de “resources” (land, voer drinkwater etc) zo optimaal en efficiënt mogelijk gebruikt worden. In het algemeen gaat dit beter naarmate bedrijven intensiever en groter worden. Ook de controle mogelijkheden zijn groter.Tevens zijn grotere bedrijven beter in staat meer kosten te maken die milieu, dierwelzijn etc verbeteren. Ter vergelijk organische landbouw heeft 2-3 maal grotere impact op milieu als conventionele landbouw, dat geld zowel voor akkerbouw, kippen, varkens, vleesvee en melkvee. Goed gemanagede bedrijven kunnen het dierwelzijn zeer goed ondersteunen! Dierwelzijn is meer management afhankelijk dan grootte afhankelijk.

  7. josien kapma zegt:

    Jeroen, neutraliteit van artikelen is op deze site nooit gewaarborgd! Het is mijn persoonlijke overdenking: ik kom er niet uit. Op Twitter verduidelijkte ik al dat ik het met alle 20 argumenten eens ben.

    Ik kreeg ook al commentaar op de titel ‘waarheden’. Tja, dat is precies waar het om gaat: hoe kunnen tegenstellingen toch waar zijn. En toch ervaren aanhangers van het een of het ander hun ‘waarheid’ als de enige.

    Peter, waar is de menselijke maat, de band met je omgeving (mens, dier, aarde… ) Goede vraag.

    De eerste twee ‘stellingen’ zijn niet waardeoordelen over goed of fout, maar oprechte vragen: waarom bewegen zowel scholen als stallen alsmaar naar het grotere, terwijl we dat gevoelsmatig helemaal niet willen? Waarom hangen we in de landbouw zo aan gezinsbedrijven (ik óók), terwijl we daar in andere sectoeren inmiddels allang afscheid van namen?

  8. josien kapma zegt:

    via via kwam ik op deze reactie in de vorm van een blog, hier: http://berendquest.nl/blog/2011/03/24/ja-maar-hullie-doen-het-ook-hoor/ :

    “Wat een droef-kinderlijke onzin vergelijkingen die ons burgers moeten overtuigen dat megastallen helemaal niet eng, schadelijk, naar, dieronvriendelijk, milieuvervuilend, ziekteverwekkend of gewoon goor zijn.”

    Berendquest schiet in de aanval en wil onredelijkheid aantonen. Ik wil juist de redelijkheid van beide kanten tonen. Ik denk dat dat eerder tot oplossingen gaat leiden.

  9. Josien,
    Andere sectoren hebben afscheid genomen van de menselijke maat, maar ik geloof stellig dat de tegenbeweging naar kleinere units doorgaat. De NLer wil ‘t niet meer. En, in de economie zie je het ook gebeuren. Van grote anonieme bedrijven naar ZZPers die aandacht hebben voor de klant. Mijn persoonlijke ervaring van de afgelopen week: offerte aangevraagd voor een item bij een groot bedrijf en bij een kleintje. De grote luistert een beetje naar mijn vraag en sturt de verkeerde offerte. Reageert niet op opmerkingen. Het kleintje belt, vraagt door, belt terug om zeker te zijn, en brengt een goede offerte uit. De toekomst ligt bij de kleintjes, met de menselijke maat!
    Terug naar het onderwerp; Laat de veehouderij dan niet herhalen wat in andere sectoren fout is gegaan. De menselijke maat geeft ook een dierlijke maat!!

  10. Berend Quest zegt:

    @Josien
    Je eigen reacties lezend denk ik op te kunnen maken dat jij iets anders bedoeld dan wat ik uit je stuk lees.

    De discussie over megastallen is er een die heel erg gevoelig ligt, zowel bij de voor- als tegenstanders. Daarover een stukje schrijven, bedoeld voor het publieke debat – het staat tenslotte op een openbare website – vraagt dan ook heel veel nuance.

    Wanneer je na publicatie niet de inhoud ter discussie krijgt maar moet uitleggen wat je nu eigenlijk wilde zeggen dan doe je (hoe zuiver je intenties ook) iets verkeerd.

    Ik zou het sterk vinden wanneer je het stuk aanpast, of opnieuw schrijft en dan in een vorm (bijvoorbeeld de vragende?) die maakt dat de discussie over de voors- en tegens van megastallen gaat. Ook ik ben daarin veel meer geïnteresseerd dan een polemiek over de vorm en stijl die je gekozen hebt.

    Ik ben gek op vlees, maar voel mijzelf een dierenvriend.
    Ik ben voor kleinschaligheid, maar ken de economische wetten.
    Ik weet wat ik wil eten, maar weet niet altijd wat ik eet.

    Om maar aan te geven dat ook ik overloop van de tegenstellingen die heel veel vragen oproepen.

  11. josienkapma zegt:

    excuus aan de reageerders wiens reacties bleven hangen. ik heb de instellingen aangepast. we zijn aan het werk met deze blog, nog niet alles is zoals het zijn moet.

  12. josienkapma zegt:

    Peter, ik zie ook dat grote spelers niet snel genoeg inspelen op de veranderingen in de maatschappij. Kleintjes hebben de toekomst, zeker nu ze (dankzij effectievere netwerken door social media) ‘met zijn allen’ zijn. Vraag is hoe om te vormen zonder al te veel brokken: een gemiddeld landbouwbedrijf kun je niet abrupt ‘klein’ maken, dan valt het om.

    Berendquest, ik verander dit stuk niet, maar ik leer wel van je feedback, dank. Ik wil het over de inhoud hebben, maar niet vanuit tegenoverelkaar liggende voors en tegens, maar juist vanuit de twijfels, vragen, paradoxen, die veel van ons juist *gemeen hebben*.

  13. Han zegt:

    Josien hoe groter de stallen en de bedrijven, hoe minder boeren in Nederland, de EU. Dit kan niet anders betekenen dan dat de macht van de rest van de bevolking over de boeren en het buitengebied nog groter wordt. In een Democratie telt immers niet >hoeveelhoeveel belastingbaasaso< die je je kunt indenken. Dit wetende zullen we als boeren de burger de keuze moeten voorleggen, zijn ideaal met onze prijs of zijn ideaal met een buitengebied zonder huisdieren, zonder leven en zijn eten uitsluitend via import. Aan dit zwart – wit senario is een prijskaartje te plakken door de import en export van voedsel te verrekenen en daar nog even de kosten van beheer van het buitengebied bij optellen en alle werkelozen die dit met zich meebrengt. Ik denk dat dan de democratische weegschal wel eens zou kunnen doorslaan richting landbouw met of zonder mega stallen maar met een goede boterham voor alle werkers in deze tak.

  14. Hiske Ridder zegt:

    @josien
    maak van de kop:
    “mijn 10 tegenstrijdige waarheden over megastallen”. dan plaats je volgens mij je persoonlijke uitnodiging tot gesprek en reactie in goede perspectief

  15. marivandeven zegt:

    MegaGOEDEstallen bedoel je dus Josien!
    EFFICIENTE veehouderij ipv intensieve, want als heel de wereld op de nederlandse manier varkens zou houden, hadden we 40% minders dieren nodig voor de zelfde productie. zie publicatie van het LEI.

    http://enews.nieuwskiosk.nl/jump.aspx?i=311&e=12935&u=1144887&li=144768&url=http://www.lei.wur.nl/NL/publicaties%2Ben%2Bproducten/LEI-artikelen/**que**id=1016

  16. Josien Kapma zegt:

    Han, of het nu 2 of 3% is die nog in de primaire sector zijn boterham verdiend maakt niet veel uit.
    Boeren moeten als de wiedeweerga een eigen, directe en warme band met grote groepen consumenten gaan onderhouden. Als het publiek op hun hand is kan de inzet van de wedstrijd langzaam veranderd worden. Of dit gaat werken voor meer dan ca. 10 % van de consumenten is een grote vraag die ik heb.

    Hiske, dat is een goeie… heb ik veranderd, dank

    Mari. Nee. Ik denk echt dat we hard moeten nadenken over schaal en gewenste grootte. Waarom zijn we verslaafd aan groot (zoals ik zei, in alles, niet alleen landbouw) terwijl een meerderheid dat gevoelsmatig helemaal niet wil? Is groot wel écht efficienter? Hóe groot? Wat is passend in NL?

  17. woordje ‘Mijn’ toegevoegd aan titel blogpost ‘tegenstrijdige waarheden megastallen’ http://is.gd/fOxloY dank @Hiskeridder

  18. ed zegt:

    1- aaibaar-gedemoniseert- als we de dieren trek in de natuur bekijken zien we grote zwermen vogels ieder jaar op en neer vliegen – het machtige schouwspel in de serangetie waar hele kuddes de rivier oversteken – is puur natuur – volgens bepaalde groepen en hun regels moet dit dan ook maar verboden worden ivm ziektes en overbemesting enz – veel mensen op een hoop in een discotheek mag wel – en we gaan dan ook een norm voor kg bejaarde mensen per m2 invoeren ?? het word bewust in een hoek geperst !!
    2 ieder is bezig met zijn eigen kostwinning -levensstijl en probeert daar zelf vorm aan te geven met de (beperkte) mogelijkheden die er zijn !! – feit is wel dat supermarkten blijven groeien en groter worden – en boeren dit niet mogen – en zij dus een speelbal- sluitpost zijn voor de supermarkten . kijk naar de feiten- supermarkt staan beurs genoteerd maar geen een boer in nl – aldi is een van de rijkste ter wereld in 40 jaar en een rijke boer is relatief peanuts met 1 a 2 miljoen
    3 dierenwelzijn zijn regels voor – dit zou op vrijheid gebazeerd moeten zijn!!! – als groene schoenen in de mode zijn – kun je niet alle fabrikanten verplcht groene schoenen laten maken- waar door een nice market veranderd in een massa market – indien alle klanten alleen maar groene schoenen kopen zullen alle fabrikanten zelf wel groene schoenen gaan maken – dat heet markt werking – deze is nu grof verstoord !
    we zijn tegen kernenergie maar we importeren toch meer dan 11% kernenergie – hypocriet !!!! en al een groep niet groter mag zijn als 6000 st dan zijn 10 stallen van 6000 net zo diervriendelijk als een grote stal met 10 afdelingen van 6000 .
    4 er zijn regels voor en de totale emissie neemt alleen maar af – als je vraagt of er te veel amtenateren zijn is iedereen t daar overeens en heeft iedereen er last van – maar deze worden niet gequoteerd en een budget voor gemaakt dat er in 10 jaar de helft minder moeten zijn in aantal -emissie normen over hun papier uitstoot en regeldrang – zullen we daar eens een discussie over beginnen -daar is nog niks voor geregeld en bij boeren ligt alles vast op papier !!
    5 en een mens is oorspronkelijk een jager en verzamellaar – zet mensen zonder hebben en houden dan ook terug in een terrein als africa – kijk nou alle survival programmas – zijn alle blij dat t afgelopen is – het heet niet voor niets cultuur en ontwikkeling – gevolg van civilisatie
    6 een voetbalwedstrijd ook ! kruisbesmettingen aggresief gedrag overlast enz – dit is bij boeren beter onder controle als bij een voebalwedstrijd !
    7 halen we nu dan ook t ajax stadion weg en t grote glazen bankgebouw – de eifeltoren is ook erg horizonvervuilend – de afsluitdijk is ook een hindernis voor onze mooie natuur en natuurlijk had amsterdam ook een mooi eb en vloed gebied kunnen zijn -hoeveel niet natuurlijks daar op een hoop staat en naar ons met de vinger wijst is wel verbijsterend!!!! – als we de dijken nu eens door steken hebben de meeste voorlopig genoeg zorgen aan zichzelf ????
    8 nog steeds is er gelukkig vrijheid van meninguiting en keuze van eten de rest vult u zelf maar aan -roken -drinken -sporten- en zelf drugs mag -veel dingen zijn gezond of ongezond – alles met mate lijk me logisch maar dat is ieder zijn keuze !!
    9 de oude maja hadden al heel vroeg een culttuur – egiptenaren ook – de romeinen hadden ook een bloeitijd -zo zal ook eens onze europeese cultuur verzakken – we zijn er al hard mee bezig om ze weer aftebreken – helaas duur zon periode honderden jaren en kan ik mijn gelijk niet aantonen en u uw ongelijk ook niet !!!
    10 zolang we aan de regels voldoen – lees brandweer enz zoeken we naar mogelijkheden hoe we een boterham kunnen verdienen aan t knijpsysteem van de supermarkt – die weer naar de klant wijzen !! dus als ik goed vertaal is de drang naar goedkoop eten zo groot dat we financieel gedwongen worden creatief te zijn met de kosten – omdat de klant zo dan meer centjes overhoud voor zoiets als vacantie – voetbal – pakje sigaretten- drugs enz noem maar op – als ie maar bijna voorniks kan eten !!! riekt naar eigenschuld dikke bult een beetje cru uitgedrukt !!!
    ed das pferd

  19. [...] Mijn 10 tegenstrijdige waarheden over megastallen  [...]

  20. Gijs Kuneman zegt:

    Tegenstrijdingheden genoeg: zelfs gerenommeerde onderzoeksbureau’s zijn het helemaal niet eens. Daarom heeft CLM (voor Milieudefensie) 9 recente onderzoeken op een rij gezet en vergeleken. Conclusie: aan de kant van bedrijfseconomie en luchtvervuiling is winst te verwachten, voor klimaat, energie en dierenwelzijn is kans op achteruitgang waarschijnlijker.en voor volksgezondheid zijn de risico’s van megastallen GROTER.
    Voor de vorser: het rapport Megastallen nader bekeken (juni 2008) op de site van CLM. Zie link.

  21. Frits zegt:

    Wat een gestuurd stuk… typisch en weerzinwekkend omdat dit juist bijdraagt aan weerzin tegen landbouw in zijn algemeenheid.

  22. Josien Kapma zegt:

    dank Gijs, ook in de discussie op boerderij.nl over dit onderwerp heb ik hier op gewezen. Het wordt mij wel duidelijk: het incrementele ontwikkelen (steeds een stapje groter) is ten einde (vroeger, nu, of later, dat doet er eigenlijk niet eens toe). Er is een omslag nodig.

    De volksgezondheidrisico’s die GROTER worden volgens het CLM rapport is in vergelijking met de huidige stallen.
    De wenssituatie van veel tegenstanders van megastallen is dat ieder dier buiten mag lopen. Daarvoor werd kortgeleden serieus gepleit in de Tweede Kamer. Die wenssituatie brengt grote risico’s.

  23. Narda zegt:

    Ik stuitte op de volgende column over megastallen:
    http://www.vromtotaal.nl/columns/mega-dom.8743.lynkx

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *


*

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>