In het drukke Nederland is de maatschappij bepalend voor ondernemersruimte van melkveehouderijen. De deelnemers aan de twitterchat -veel melkveehouders- zijn het er over eens: Daarom is het belangrijk om ‘zichtbaar’ te zijn voor de omgeving; veel te laten zien, zowel mensen naar de stal halen als nieuwtjes over het bedrijf naar de samenleving brengen. Als voorbeelden worden genoemd koeien in de wei, organiseren van onderwijsprogramma’s, Open Dagen, rondleidingen voor geinteresseerden en je vak uitdragen via sociale media. Maar moet iedere boer álles doen? En hoe precies? Hoe pas je dat in de bedrijfsvoering in, en word je er financieel ook wijzer van? Dat weten we nog niet zo goed, ontdekken twitteraars tijdens de chat.

Een rondleiding geven is makkelijker bij koeienboeren in vergelijking met intensieve veehouderij: de hygienevoorschriften zijn minder strikt en dus kun je zo even de stal inlopen. Alle melkveehouders die aan de twitterchat meedoen leiden dan ook regelmatig bezoekers rond, al is het met kennissen. Na de koffie even een rondje over het bedrijf. Bij bijzondere gebeurtenissen, zoals een nieuwe stal, is een Open Dag gewoonte. Al zou dat misschien op regelmatiger basis kunnen, realiseerden deelnemers zich. Bij velen komen ook bezoekende schoolklassen.

Boerderij educatie

Soms is er echt sprake van meer gestructureerde boerderijeducatie. Iemand vertelt: Het gaat om basisschoolleerlingen, er word een programma van 2 of 4 uur voorbereid op school. De onderwerpen zijn voerstromen, mestkringloop en boerennatuur. Het is de bedoeling dat dezelfde kinderen jaarlijks terugkomen. De reacties van de kinderen: “Het stinkt!”, maar dat is na 5 minuten voorbij. Er is grote interesse en ze zijn vaak zeer onder de indruk van een grote koe of stier. Het scheiden van kalfjes van de moeder en dat stiertjes naar de slacht moeten valt niet altijd in goede aarde. Maar bij uitleg wordt het begrepen. Aan het einde van de dag willen ze niet naar huis.

Melken is hip!

Ook zijn er bedrijven die een speciaal evenement voor geinteresseerden organiseren, zoals Hanneke Hansma dichtbij Sneek (20 en 21 aug, zie hier). Hun bedoeling is er over en weer van te leren, en een dialoog openen. Door via de ogen van nieuwelingen te kijken zie je zelf weer meer. Wat voor ons gewone werkzaamheden zijn is voor hen bijzonder. Zo leer je hoe je ‘toegang’ kunt bieden. En dan blijkt melken opeens hip! Suzanne Ruesink was de winnaar van een actie bij Radio 3fm. De vraag was ‘wat is het beste vakantiebaantje?’ Met het antwoord ‘koeien melken’ won ze de eerste prijs. Voor hedendaagse jongeren is koeien melken tegelijkertijd aards en exotisch. Door de 3fm actie kwam er heel wat belangstelling via radio voor de sector!

Koeien in de wei

Ook de koeien zichtbaar in de wei helpt mee om de melkveehouderij dicht bij de samenleving te houden. Koeien in de wei doen het beter dan opraapwagens die een maal gras halen ‘s morgens voor de koeien die op stal staan. Maar op sommige plekken is de afgelopen weken zoveel regen gevallen dat weiden geen optie meer is, de bodem is te slap en de koeien vertrappen de zode.

Waar stopt al dat enthousiasme om mensen op het erf te krijgen, is het de bedoeling dat boerderijen als ‘openbaar toegankelijk’ gezien gaan worden? Komen er wel eens spontaan mensen langs?

Er is wel belangstelling, maar niet te vrijpostig. Niets dan goede ervaringen. Toch zijn boerderijen niet bedoeld voor vrij rondlopende mensen en onaangekondigd bezoek past niet bij de drukke werkschema’s. Picknicken langs de wei is natuurlijk prima. Geinteresseerden zijn welkom op de boerderij, maar wel in overleg of na een afspraak.

Onbetaalbaar

Voor een deel horen deze extra inspanningen van Open Dagen, educatie of rondleidingen bij het vak: iedere boer heeft een verantwoordelijkheid. Maar aan de andere kant is er vraag naar professionele kwaliteit. Die kost veel tijd en inzet, meer dan van een willekeurige boerderij te verwachten valt.  Een bedrijfsbezoek zonder uitleg is lang niet zo waardevol als een persoonlijke rondleiding. Is het nodig of mogelijk om te specialiseren in ‘uitleg-boerderij’? En hoe kun je die extra inspanningen te verwaarden? Het is niet erg waarschijnlijk dat het heffen van entreegelden het gewenste resultaat levert.

We bespreken het vragen van vergoedingen voor rondleidingen. De een vraagt 1 euro per persoon, de ander ontvangt slechts een begonia of fles wijn, maar velen zijn het erover eens: het vragen om een financiele vergoeding is niet vreemd. Bijvoorbeeld 200 euro voor 2 uur werk is niet buiten proportie.

In de varkenssector zijn ‘zichtstallen’. Dit zijn zichtruimtes vanuit waar je de varkens (achter glas) kunt zien. Er zijn vaak geillustreerde panelen met uitleg, de zichtruimtes kun je zo bekijken zonder dat boer er is. Hiervoor krijgen de zichtstallen een financiele tegemoetkoming uit algemene sectorgelden (van productschap vee en vlees) bedoeld voor schoonmaak, materiaal, etc. Maar ook hier geldt: de uitleg van de boer(in) is onbetaalbaar. In meerdere opzichten.

Niet aan anderen overlaten

Zowel naar je eigen omgeving als op Internet: vertellen wat we doen kunnen we het beste zelf. Dat doen ook steeds meer boeren. In deze discussie over agro-communicatie zegt Antje Kingma het mooi:

“gewoon laten zien hoe zorgvuldig veilig voedsel geproduceerd wordt (gangbaar & bio) door gewone hardwerkende mensen met aandacht voor plant, dier en de omgeving. Dat kunnen we alleen zelf, dus boeren: achter de iPad, toetsenbord en met de iPhone in de hand aan de slag. Vertel gewoon wat je zoal doet op een dag en waarom. Leer de buitenwereld eerst maar eens wat er zoal gebeurt in het leven en werken op het platteland anno nu.
En ga gewoon (samen) op de markt staan, zoek aansluiting bij evenementen in de buurt (leukwas bijv. hier melk uitdelen bij Leontine ladies ride door jonge boeren vorig jaar), zet de kas en stal af en toe open. Oftewel: stap even door hek van het erf naar de buitenwereld. Gewoon zoals je bent. Dat is al bijzonder genoeg.”

Meer informatie

• zie alle tweets van de chat (14 aug) op een rij
• deze discussie over agro-communicatie
• zichtstallen in de varkenshouderij
• site van Melkveebedrijf Stelling: www.koeienboer.tk
• site over melkveehouderij over de grens: www.melkenoverdegrens.nl
• Open dag “Boeren beleving“, nabij Sneek, 20 en 21 aug
• verslagen van eerdere twitterchats

*Op zondagavond tussen 21 en 22 uur is er een vast uurtje chatten via Twitter over landbouw en platteland. We filteren onze conversatie door te ‘zoeken’ op de tag #guusnet. Iedereen die een tweet stuurt met die “tag” in zijn tweet, kan meedoen. Op 14 augustus was het onderwerp “Melkveehouderij en maatschappij”. Daarvan hierboven het verslag. Voor 21 augustus staat op het programma: “Foodrevolution.”

Be Sociable, Share!

• 

Categorie: landbouw-maatschappij l Tags: melkveehouderij, twitterchat l Comments RSS Feed »