Sociale leefbaarheid

    Print       Email

Sociale leefbaarheid | Topdorpen

Wat is leefbaarheid?

Voor de leefbaarheid van een dorp is het niet alleen van belang dat de woningen goed zijn en de openbare ruimte aantrekkelijk, maar ook dat mensen elkaar in voldoende mate (kunnen leren) kennen. Herkenbaarheid, vertrouwen, onderlinge hulp en de beleving van veiligheid hangen nauw met elkaar samen.

Het Nationaal Netwerk Platteland spant zich als kennismakelaar in om op deze sociaal-economische vraagstukken expertise en ervaringen te verbinden.

Subthema: Topdorpen

Eén van onze recente activiteiten is de Denktank Topdorpen, met daaraan gekoppeld drie intervisiebijeenkomsten onder de noemer Werkplaats Topdorpen in Uitvoering.
Meer over onze activiteiten rond Topdorpen

Sociale Leefbaarheid: uitgebreid

Het oude, zelfvoorzienende dorp bestaat (bijna) niet meer. Veel dorpen zijn woondorpen geworden met beperkte mogelijkheden om andere bewoners te ontmoeten. Dit heeft belangrijke gevolgen voor mensen die minder mobiel zijn en steunen op (informele) hulp, zoals ouderen.

Het oude en het nieuwe dorp

‘Basisschool bereikt kritische ondergrens aantal leerlingen’, ‘Dorpssuper doekt op’, ‘Bus rijdt dorp voortaan voorbij’: krantenkoppen die verbeelden hoe voorzieningen in dorpen langzaam verdwijnen. Het draagvlak ervoor is sterk afgenomen. De bevolking daalt, vergrijst en ontgroent in de perifere plattelandsgebieden van Limburg, Zeeland, Groningen en Friesland.

Het oude, zelfvoorzienende dorp bestaat (bijna) niet meer. Veel dorpen zijn woondorpen geworden met beperkte mogelijkheden om andere bewoners te ontmoeten. Het nabuurschap is daarmee niet verdwenen, de intensievere sociale netwerken wel (Vermeij & Mollenhorst, SCP, 2008). De meeste dorpsbewoners weten prima met deze ontwikkelingen om te gaan: ze hebben een auto waarmee ze overal kunnen komen en ze kunnen ook via internet zaken regelen en sociale contacten onderhouden. Hoewel het schaalniveau van voorzieningen geleidelijk hoger komt te liggen (en de reistijd dus toeneemt), zijn mensen op het platteland relatief tevreden met de kwaliteit van leven (Steenbekkers et. al. SCP, 2006).

Voor mensen die minder mobiel zijn en steunen op (informele) hulp, hebben deze veranderingen echter belangrijke gevolgen. Denk bijvoorbeeld aan gezinnen met een minimuminkomen, chronisch zieken, laagopgeleide alleenstaanden en de groeiende groep kwetsbare ouderen.

Voor de leefbaarheid van een dorp is het niet alleen van belang dat de woningen goed zijn en de openbare ruimte aantrekkelijk, maar ook dat mensen elkaar in voldoende mate (kunnen leren) kennen. Herkenbaarheid, vertrouwen, onderlinge hulp en de beleving van veiligheid hangen nauw met elkaar samen. Een bloeiend verenigingsleven en tenminste één goede, toegankelijke accommodatie voor ontmoeting, ontwikkeling en ontspanning draagt hier sterk aan bij en is dan ook belangrijk om in stand te houden.

De Werkgroep Voorzieningen en Leefbaarheid van het Nationaal Netwerk Bevolkingsdaling schreef in oktober 2011 een positionpaper over leefbaarheid en voorzieningen in krimpgebieden. U kunt de notitie ‘Krimp het nieuwe groeien’ hier downloaden.

Sociale Leefbaarheid: Rol Netwerk Platteland

Netwerk Platteland wil als ‘kennismakelaar’ expertise en ervaring verbinden op de sociaal-economische vraagstukken rond leefbaarheid. Dat doen we concreet op verschillende manieren.

Het faciliteren van praktijkkringen voor Wmo-wethouders

Het ondersteunen van interdisciplinair onderzoek naar krimp en ontgroening

MOVISIE is – mede vanuit het Netwerk Platteland – in het voorjaar van 2010 gestart met een onderzoek naar de sociale dimensie van leefbaarheid in Leader-plannen.

Het faciliteren van het debat over krimp en ontgroening

Netwerk Platteland is mede-organisator van diverse debatten en bijeenkomsten waar vraagstukken rond krimp en ontgroening aan de orde komen. Een greep uit recente bijeenkomsten:
► Conferentie Krimp en de gevolgen voor de voorzieningen, 27 mei 2010
PlattelandsParlement, 10 oktober 2009
Kennisdag Sociaal Vitaal Platteland, 2 december 2008 (website Movisie)

Denktank Topdorpen

Netwerk Platteland / Movisie organiseert in samenwerking met CMO-net en de LVKK een Denktank Topdorpen, om een verdiepingsslag te maken rond het zelfoplossend vermogen van dorpen.  Naast Denktanksessies met experts organiseren we intervisie-werkplaatsen en onderzoeken we de mogelijkheid van een praktijkkring Topdorpen.
Meer over de Denktank Topdorpen
► Werkplaats Topdorpen in uitvoering: Zijldijk

 


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *


*

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>