In het Monitoringcomité GLB (vergadering van stakeholders) mocht ik een presentatie verzorgen over een vraag die in de tweede helft van deze GLB-periode steeds belangrijker wordt: hoe geven we betekenis aan alle informatie die we verzamelen over het GLB?
Het jaarverslag GLB 2025 en de Europese indicatoren zijn belangrijk. Deze week vond het afrondende gesprek met de Europese Commissie plaats. De vele behaalde resultaten op de doelen veerkrachtige landbouw, duurzaamheid en plattelandsontwikkeling waren voor de Europese Commissie reden om geen observatiebrief te sturen. Een mooi resultaat.
Maar daarmee ontstaat meteen een volgende vraag: Wat betekent dit eigenlijk voor de maatschappelijke opgaven in Nederland?
Het GLB is niet alleen een Europees subsidieprogramma, maar ook een nationaal instrument voor de bredere transitie van de landbouw: verdienvermogen, milieu, biodiversiteit, klimaat en plattelandsontwikkeling.
Met de vergaarde informatie kunnen we ook vragen stellen als:
- Draagt het GLB bij aan een sterker verdienvermogen en biedt het GLB boeren een betere ingang naar extra beloning vanuit de markt?
- Wat doen boeren al in verschillende gebieden? Wat is de ruimtelijke samenhang van GLB-subsidies? Welke gebieden laten zien dat de opgaven landbouw – klimaat – biodiversiteit – water steeds meer in samenhang worden opgepakt?
- Welke vernieuwingen die met GLB-steun zijn ontstaan, blijken ook buiten het project zelf waarde te hebben?
Verantwoorden blijft noodzakelijk. En uiteindelijk willen we ook de impact van alle maatregelen weten. Maar impact vraagt tijd. Waarde ontstaat ook wanneer cijfers, praktijkervaringen en gebiedsontwikkelingen samen een beeld geven van wat het GLB in beweging brengt.
Uiteindelijk gaat het dan ook om de vraag: Zijn we met elkaar op de goede weg?
Annette Pancras
Plv. directeur