Het Nationaal Strategisch Plan (NSP) is de Nederlandse invulling van het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en is ingegaan per 1 januari 2023. Het GLB helpt boeren stappen te zetten naar toekomstbestendige landbouw.
De afspraken die Nederland met de Europese Commissie heeft gemaakt over de uitvoering van het NSP-GLB 2023-2027 staan beschreven in het programmadocument NSP-GLB 2023-2027.
De meest recente versie van het programmadocument vindt u hier:
Programmadocument NSP-GLB 2023-2027, versie 6.1 (geldend vanaf 26 november 2025)
Op het programma zijn tussentijdse wijzigingen doorgevoerd in de volgende onderdelen van het programma:
- Samenwerking generatievernieuwing – I.77.2 (geldend vanaf 6 maart 2026)
Met de wijziging wordt naast de bestaande doelgroep ‘jonge landbouwer’ en ‘potentiële jonge landbouwer’, een nieuwe doelgroep toegevoegd aan de subsidieregeling voor Generatievernieuwing, namelijk de ‘nieuwe landbouwer’.
Doel van de wijziging is het verruimen van de instapeisen voor het aanvragen van subsidie voor innovatieprojecten met als thema generatievernieuwing. Hierdoor kunnen ook nieuwe landbouwers, welke nog geen bedrijfshoofd is van een landbouwbedrijf, in aanmerking komen voor subsidie. Concreet betekent dit dat er in het samenwerkingsverband dat de subsidie aanvraagt, minimaal één van de drie doelgroepen - jonge landbouwer, nieuwe landbouwer of potentiële jonge landbouwer - deelneemt.
- Definitie ‘nieuwe landbouwer’ (geldend vanaf 6 maart 2026)
In hoofdstuk 4.1.6 van het programma is de definitie voor nieuwe landbouwer ingevuld:
- Nieuwe landbouwer: landbouwer, niet zijnde een jonge landbouwer, die voor het eerst bedrijfshoofd is en beschikt over de vereiste passende opleiding of vaardigheden;
- Van een passende opleiding is sprake als de nieuwe landbouwer beschikt over een diploma of een getuigschrift van een opleiding landbouw, tuinbouw of aanverwant op het niveau middelbaar beroepsonderwijs of hoger onderwijs;
- Van passende vaardigheden is sprake als de nieuwe landbouwer beschikt over een bewijs van ten minste twee jaar aantoonbare ervaring met land- en tuinbouwproductie, op het tijdstip van de subsidieaanvraag, tellend vanaf het moment dat de leeftijd van 16 jaar is bereikt.
- Conditionaliteit GLMC 4 en GLMC 10; bufferstroken (geldend vanaf 6 maart 2026)
De voorwaarden rond bufferstroken langs waterlopen en de bufferstroken langs droge sloten zijn samengevoegd.
- Productieve investeringen – I.73.1 (geldend vanaf 4 december 2025)
Toegevoegd is dat ook agrarische collectieven en landbouw- organisaties begunstigden kunnen zijn van de subsidie. Wel moet de eindbegunstigde altijd een landbouwer zijn.
- Samenwerking integrale gebiedsontwikkeling- I.77.4 (geldend vanaf 4 december 2025)
De voorwaarde voor de samenstelling van het samenwerkingsverband is uitgebreid:
Er moet minimaal één landbouwer of agrarisch collectief, landbouworganisatie of gebiedspecifieke stichting die landbouwers vertegenwoordigd deelnemen aan het samenwerkingsverband.
Hieronder vindt u de diverse programmadocumenten van het Nederlands NSP-GLB 2023-2027:
Programmadocument NSP-GLB 2023-2027, versie 5.1 (geldend vanaf 5 augustus 2025)
Programmadocument NSP-GLB 2023-2027, versie 4.2 (geldend vanaf 18 december 2024)
Programmadocument NSP-GLB 2023-2027, versie 3.0 (geldend vanaf 22 februari 2024)
Programmadocument NSP-GLB 2023-2027, versie 2.2 (geldend vanaf 12 december 2023)
Programmadocument NSP-GLB 2023-2027, versie 1.3 (geldend vanaf 16 december 2022)