De Biesterhof, een boerderij die met de streek wortelt
De Biesterhof verbindt regeneratieve landbouw aan een gemeenschap van burgers, boeren en lokale ondernemers
De Biesterhof in Millingen aan de Rijn is een biologische, regeneratieve burgerboerderij op 25 hectare grond van burgercoöperatie Land van Ons. De boerderij produceert voedsel, werkt aan herstel van bodem en biodiversiteit en bouwt tegelijk aan een gemeenschap rond de plek. Han (coördinator Land van Ons/perceel Biesterhof) vertelt over deze combinatie die de kern van De Biesterhof vormt.
Een burgerboerderij begint bij eigenaarschap
Voor Han begint het woord ‘burgerboerderij’ bij het initiatief Land van Ons. De Biesterhof pacht de grond van de coöperatie, die volledig op vrijwilligers draait: “Burgers leggen bij Land van Ons geld in om landbouwgrond aan te kopen en beschikbaar te maken voor natuurvriendelijke, duurzame landbouw. Vanaf het begin was het de intentie om hier niet alleen een biologisch of regeneratief bedrijf van te maken, maar een plek met een optimale betrokkenheid van de directe omgeving. Een vorm van samenwerken als producent én consument."
Die relatie gaat verder dan alleen boodschappen doen. De Biesterhof werkt met vrijwilligers uit de omgeving, ontvangt groepen en organiseert open dagen. Ook het eigendom van het bedrijf Biesterhof is zo ingericht dat maatschappelijke waarde niet zomaar kan worden verzilverd door verkoop. Han noemt daarbij steward-ownership: de onderneming is als het ware van zichzelf. "Dat past bij het idee dat niet alleen de ondernemers, maar ook veel andere mensen hun vaardigheden en tijd inzetten. De inzet van onze vrijwilligers is wezenlijk voor de plek. Het woord vrijwilliger doet eigenlijk onvoldoende recht aan wat mensen hier betekenen. Mensen brengen niet alleen tijd mee, maar ook kennis, ervaring en verschillende vaardigheden. Daarmee dragen zij daadwerkelijk bij aan de ontwikkeling van de boerderij. We zijn nog op zoek naar een woord dat hun rol en bijdrage beter omschrijft.”
Aansluiten bij het karakter van de streek
Han: “Je moet aansluiten bij de plek waar je zit. Rond Nijmegen bestaat al decennia een netwerk van organisaties, burgers en ondernemers die werken aan natuur, voedsel en duurzame landbouw. De Biesterhof sluit daar bewust op aan. Dat gebeurt ook economisch. Via het platform De Streek op Tafel zijn producenten, verwerkers en horeca met elkaar verbonden. Groenten van de Biesterhof gaan naar abonnementhouders en voor een deel naar de Voedselbank Nijmegen. Graan vindt zijn weg naar een molen in de stad en de boerderij werkt samen met lokale en regionale bedrijven. Het gaat niet alleen over produceren. Het gaat over de hele keten in Nijmegen en omgeving, tot en met de consumptie. Deze aanpak zal niet overal in Nederland lukken, iedere streek heeft z’n eigen kenmerken. In dat opzicht is De Biesterhof dan ook geen blauwdruk voor de landbouw van de toekomst.”
Boeren kijken mee
Een mooie ontwikkeling ziet Han in de belangstelling van de agrariërs uit de buurt: “We bestaan nu vijf jaar en de samenwerking met de boeren groeide langzaam maar zeker. Met een buurman wordt materieel uitgewisseld en een andere boer liep een jaar lang regelmatig mee om te zien hoe regeneratieve akkerbouw in de praktijk werkt. We zien dat de animo voor onze aanpak groeit. Maar een transitie doorvoeren is vaak een langdurig proces. De boeren zitten allemaal in een andere situatie. De één zit vast aan financiering, de ander aan grond of aan keuzes die in het familiebedrijf zijn gemaakt. Als je daar begrip voor hebt en gewoon samenwerkt, ontstaat er ruimte voor een gesprek." Juist het praktische contact helpt volgens hem. "Omdat we in de praktijk kunnen laten zien dat ook deze vorm kan werken."
Werken aan bodem, biodiversiteit en bereik
De zorg voor bodem en biodiversiteit krijgt veel aandacht op De Biesterhof, Han: “Vrijwilligers helpen met tellingen van onder meer vlinders, bijen en regenwormen. Er zijn hagen, poelen en natuurvriendelijke oevers aangelegd en op het erf is ruimte voor uitleg, rondleidingen en activiteiten.”
Dat past ook bij de investeringen waarvoor via LEADER GLB-steun is ontvangen: “Met de bijdrage zijn een boerderijwinkel, parkeervoorzieningen en een schuur met composteerfaciliteiten mogelijk gemaakt.” Daarmee krijgt de boerderij meer ruimte voor lokale afzet, bezoekers en verdere ontwikkeling van de regeneratieve bedrijfsvoering.”
Openheid is de belangrijkste voorwaarde
Wat kunnen andere initiatieven van De Biesterhof leren? Han is stellig: “De belangrijkste factor: de mensen die het bedrijf dragen. We hebben een bijzonder team van drie ondernemers die elkaar goed aanvullen, ik vind het indrukwekkend hoe zij met de omgeving omgaan. Het beste voorbeeld daarvan vind ik een gesprek tijdens een van de eerste open dagen. Een mevrouw uit de buurt vertelde dat zij dankzij De Biesterhof voor het eerst met haar buurtgenoten samen had gegeten. Toen dacht ik: dit is goud waard. Volgens mij zit daar de essentie: wie landbouw, natuur en gemeenschap wil verbinden, moet niet alleen een goed landbouwplan hebben. Het is je houding, die is fundamenteel. Openheid, luisteren, samenwerken en echt onderdeel willen worden van het sociale ecosysteem waarin je terechtkomt."
Meer over het project
Project: Development of the Regenerative Citizen Farm De Biesterhof
ARIA-categorie: Socio-economic fabric of rural areas
Gesprek met: Han Derckx, coördinator Land van Ons/perceel Biesterhof
Locatie: Millingen aan de Rijn, Gelderland
Projectperiode GLB-steun: 2025-2026
Meer informatie: www.biesterhof.nl
Over de voordracht: De Biesterhof is een van de acht Nederlandse voordrachten voor ARIA 2026. Eind oktober wordt bekend welke projecten op de Europese shortlist staan.