‘De toekomst van de landbouw laat zich niet vangen in één verhaal. En juist daarom is de Werkplaats Netwerk Platteland opgezet zoals hij is: breed, soms diep, en nadrukkelijk zonder richting voor te schrijven.’ Theo Vogelzang is landschapsdeskundige en als lid van de kerngroep van het netwerk betrokken bij de organisatie van de Werkplaats in Zeeland op 20 en 21 mei aanstaande. Boeren, beleidsmakers, onderzoekers en andere betrokkenen komen dan samen rond de vraag: hoe ziet de landbouw eruit in 2050? Theo: ‘En misschien nog belangrijker: welke keuzes maken we vandaag de dag om daar te komen?’
Interesse in de Werkplaats? Meld je uiterlijk 12 mei aan voor de Werkplaats.
Breed én verdiepend
Theo constateert dat de thema’s van de Werkplaats uiteenlopen van technologie en productiesystemen tot water, bodem en klimaat. Van verdienmodellen en economische perspectieven tot de rol van beleid en samenwerking. Die breedte is geen toevalligheid en die is ook goed. De landbouw van 2050 is niet alleen een agrarisch of technisch vraagstuk, maar ook een economisch, ecologisch en maatschappelijk vraagstuk. Het gaat over hoe we voedsel produceren, maar ook over hoe we omgaan met ruimte, natuur, water èn het verdienvermogen van boeren.
In de werkbanken wordt dat concreet. De ene sessie gaat over toekomstbestendig bodembeheer. Een andere zoomt in op water en klimaatrobuuste landbouw. Weer een andere verkent nieuwe verdienmodellen of de rol van innovatie en technologie. Samen laten ze zien dat er niet één route is, maar een palet aan mogelijke richtingen. De waarde van die opzet zit niet alleen in de inhoud, maar ook in de confrontatie tussen perspectieven. Wat voor de één logisch is, roept bij de ander vragen op. Juist daar ontstaat het gesprek.’
Van praten naar praktijk
Theo is ook van mening dat de tweede dag het programma compleet maakt. ‘In plaats van alleen te praten, gaan deelnemers dan ook het veld in. Je kunt dan zien hoe boeren en andere partijen in Zeeland werken aan vraagstukken rond waterbeheer, innovatie en bedrijfsvoering. Dat maakt het concreet. Ideeën worden tastbaar en deelnemers zien hoe keuzes in de praktijk uitpakken. Dat maakt het interessant voor de deelnemers aan de Werkplaats.
De rol van het GLB
De Werkplaats staat niet los van het beleid. Binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) wordt gezocht naar manieren om landbouw toekomstbestendig te maken. Theo: ‘Het GLB biedt kaders en instrumenten, maar uiteindelijk moet het in de praktijk gebeuren. Juist daarom is het belangrijk dat boeren, beleidsmakers en andere partijen elkaar ontmoeten en begrijpen wat er in de praktijk speelt. Dan kunnen er ook betere keuzes gemaakt worden’.
Hij voegt daaraan toe dat de Werkplaats helpt om die verbinding te leggen. Niet door oplossingen op te leggen, maar door inzicht te geven in wat er al gebeurt en waar kansen liggen.
Samen bouwen aan de toekomst
Theo stelt dat de Werkplaats laat zien dat de toekomst van de landbouw niet op één plek wordt bepaald. Niet door beleid alleen, en ook niet door de sector zelf. Het is een samenspel van boeren, overheden, kennisinstellingen en andere partijen. Die samenwerking staat centraal in het Netwerk Platteland, waarin kennis, mensen en projecten worden verbonden rond het GLB en de ontwikkeling van een toekomstbestendige landbouw.
‘Dat is precies de waarde van deze brede opzet: dat je niet alleen leert wat er mogelijk is, maar ook beter begrijpt wat er speelt in beleid en praktijk. En waar jouw eigen rol ligt in de landbouw van morgen. Verruim je blik en laat je voeden’.