Op vrijdag 2 oktober 2026 was er weer een Landelijke LEADER-dag. Ongeveer 120 deelnemers uit alle provincies kwamen bij elkaar in Fort Voordorp in Groenekan, in gastprovincie Utrecht. Naast ruim 100 LAG-leden en coördinatoren waren er ook enkele betrokkenen bij de uitvoering zoals van het ministerie van LVVN en van Stimulus. Thema van de dag was ‘Neem de LEAD in je gebied!’. Zo halverwege de LEADER-periode worden in de LEADER-gebieden namelijk de eerste resultaten gedeeld en wordt er ook al vooruitgekeken naar een nieuwe LEADER-periode. Hoe pak je daarin de LEAD?
De ochtend startte eerst met het heuglijke feit dat LEADER dit jaar 35 jaar bestaat! De EU begon in 1991 met LEADER als beleidsexperiment. Inmiddels is de methode een vaste waarde in het Europese beleid en zitten we nu in alweer de zesde LEADER-periode. Zoals bij elke overgang naar een nieuwe periode is het ook nu weer spannend hoe LEADER zijn plek zal krijgen. Er zullen dingen veranderen, maar dat biedt ook weer kansen.
Drie LAG-leden vertelden vervolgens hoe zij de LEAD nemen in hun gebied. Froukje Vollering van de jongeren-LAG Zuidwest Fryslân vertelde hoe de jongeren als nieuwe generatie daarin het voortouw nemen. Nant Hartel van LAG Weidse Veenweiden beschreef hoe hij het vooral belangrijk vindt om aanspreekpunt van de LAG te zijn in zijn dorp Wilnis. LAG-lid Lambert van Nistelrooij deed juist een oproep om net als in zijn gebied Kempenland West aan de slag te gaan met het maken van een visie op de toekomst en daar ook de provincie te betrekken.
Daarna was het tijd voor inspiratie en uitwisseling. De deelnemers konden kiezen voor één van drie workshops of uit maar liefst acht uitwisseltafels. De workshops gingen over methodes om met je gebied een visie te maken en om het netwerk daarvoor te activeren. Onder leiding van verschillende sprekers ging men daarmee aan de slag. Aan de uitwisseltafels wisselde men ervaringen uit over onder andere het betrekken van jongeren, het meedenken met initiatiefnemers, het werken met social media en AI en het omgaan met beelden in het gebied.
De ochtend werd afgesloten met de overhandiging van het eerste LEADER-boek van deze periode: “Met LEADER komt het platteland tot bloei” aan Utrechts gedeputeerde Gijs de Kruif.
In de middag vertrokken vier excursiebussen naar LEADER-projecten in Utrecht. Er zijn twee LEADER-gebieden in Utrecht die samen het hele platteland van Utrecht omvatten. Er wordt al sinds 2001 in Utrecht met de LEADER-aanpak gewerkt en daardoor is er een breed netwerk opgebouwd van initiatiefnemers, organisaties, ondernemers, onderwijs en overheden. Onder andere werd een bezoek gebracht aan het LEADER-project 'Moestuin de Haar' in Haarzuilens en aan het LEADER-project 'Waterfort' in Schalkwijk.
Terug in Fort Voordorp sloten we de middag af met het overdragen van het “gastprovincieschap” aan provincie Limburg, waar volgend jaar de Landelijke LEADER-dag zal plaatsvinden. De geplande terugblik van de drie ‘dagluisteraars’ Evelien Hondebrink (LAG Zuidwest Twente), Jannie Schonewille (LAG Oost Drenthe) en Henk Reinen (directeur Regieorganisatie GLB) liep wat anders dan gepland doordat twee bussen vanwege files nog niet terug waren. Hun terugblik is daarom op video gezet en alsnog naar alle deelnemers gestuurd en via de padlet te bekijken. Al met al was het een zeer geslaagde Landelijke LEADER-dag!
