Hoe zorg je ervoor dat boeren, organisaties en andere betrokkenen uit het landelijk gebied daadwerkelijk kunnen bijdragen aan Europees beleid? Die vraag stond centraal tijdens twee bijeenkomsten van het EU CAP Network in Ierland. De belangrijkste boodschap: stakeholderbetrokkenheid vraagt om vroegtijdige betrokkenheid, duurzame relaties en vertrouwen, en een zichtbare plek voor de inbreng van verschillende groepen.

Op 6 en 7 oktober 2026 kwamen vertegenwoordigers van nationale CAP-netwerken uit verschillende Europese lidstaten bijeen in County Wicklow, Ierland, voor de achtste National Networks Meeting van het EU CAP Network. Het uitwisselen van ervaringen en het versterken van samenwerking binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) stonden centraal, met bijzondere aandacht voor de rol van nationale netwerken.

Op 8 oktober volgde een workshop over de betrokkenheid van stakeholders bij de ontwikkeling van de toekomstige National and Regional Partnership Plans (NRPP's). 64 deelnemers uit 24 EU-lidstaten, waaronder vertegenwoordigers van Management Authorities (MA's), nationale netwerken, regionale overheden, landbouworganisaties, jongerenorganisaties en maatschappelijke organisaties, wisselden ervaringen uit. Centraal stond de vraag hoe stakeholders uit het landelijk gebied een betekenisvolle rol kunnen krijgen bij de voorbereiding, uitvoering, monitoring en evaluatie van de toekomstige plannen.

Praat 24 nov. mee in Overijssel

Vertrouwen vraagt om een doorlopend gesprek

Een belangrijke boodschap uit de workshop was dat stakeholderbetrokkenheid verder gaat dan het organiseren van bijeenkomsten of het ophalen van reacties op beleidsvoorstellen. Het begint bij het vroegtijdig betrekken van stakeholders, al bij het formuleren van opgaven en het ontwikkelen van plannen. Daarnaast vraagt het om relaties waarin ruimte is voor contact, ook zonder directe beleidsaanleiding.

Betrokkenen moeten bovendien hun eigen inbreng kunnen herkennen in het uiteindelijke resultaat. Ook wanneer een voorstel niet wordt overgenomen, is het belangrijk uit te leggen waarom dat niet mogelijk is. Een goede terugkoppeling laat zien dat bijdragen serieus zijn meegewogen.

Verschillende groepen vragen om verschillende manieren van betrokkenheid. Naast online consultaties en formele bijeenkomsten kunnen regionale gesprekken, workshops, werkbezoeken en gesprekken op locatie helpen om meer mensen te bereiken. Bestaande lokale en regionale netwerken kunnen daarbij een belangrijke rol spelen.

Meer samenhang tussen beleidsterreinen en netwerken

De toekomstige NRPP's brengen verschillende beleidsterreinen en financieringsstromen samen. Daardoor kunnen ook stakeholders uit andere domeinen relevant zijn voor de ontwikkeling en uitvoering van de plannen.

Een gedeeld overzicht van stakeholders is essentieel voor zinvolle participatie en maakt zichtbaar waar nog verbindingen ontbreken en welke partijen mogelijk onvoldoende worden betrokken.

Ook de rol van nationale netwerken en bestaande structuren, zoals LEADER-netwerk en de rol van het Monitoringscomité kwam nadrukkelijk aan bod. Nationale netwerken kunnen helpen bij het betrekken van partners, maatschappelijke organisaties en ondervertegenwoordigde groepen, met name jongeren en vrouwen.

Ook Nederlandse praktijkervaring ingebracht

Tijdens de workshop werden praktijkvoorbeelden uit verschillende lidstaten gedeeld, waaronder Nederland. Nederland presenteerde de poster Creating space for the conversations that do not happen elsewhere. Vanuit het Nederlandse netwerk is o.a. ingezet op verdiepende en strategische informele gesprekken met jonge agrariërs en stakeholders om tot een gezamenlijk verhaal te komen en de Werkplaatsen Netwerk Platteland.

De uitwisseling maakte duidelijk dat er in verschillende landen al veel ervaring en goede voorbeelden beschikbaar zijn. De manier waarop stakeholders worden betrokken, moet aansluiten bij de doelgroep, het onderwerp en het niveau waarop beleid wordt ontwikkeld.

Wat betekent dit voor Netwerk Platteland?

Op de Werkplaatsen van Netwerk Platteland is het toekomstige GLB, het NRPP, vast onderwerp van gesprek. De inzichten uit Ierland bieden aanleiding om samen met de Management Authorities verder te verkennen hoe Netwerk Platteland nog meer kan bijdragen aan de ontwikkelingen van het NRPP en de betrokkenheid van stakeholders daarbij.