Hoe ziet de landbouw in Nederland eruit in 2050? En welke rol speelt het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) hierin? De keuzes die we nu maken, bepalen de landbouw van morgen.
Ben jij een jonge boer, een ervaren landbouwer, adviseur of anderszins betrokken bij de landbouw? Zet woensdag 20 mei en donderdag 21 mei in je agenda en kom naar de Werkplaats 'Landbouw in 2050' in het provinciehuis van Zeeland, Middelburg. De Werkplaats wordt samen georganiseerd met provincie Zeeland, Wageningen University & Research en Groen Kennisnet.
Meld je snel aan en denk mee over de toekomst!
Datum: woensdag 20 & donderdag 21 mei 2026 | Tijd: 20 mei 9:45 uur (inloop, 10:15 uur (start) - 19:00 uur (inclusief netwerkdiner) | 21 mei 09:45 uur - 16:00 uur (aansluitend borrel) | Locatie: Provinciehuis Zeeland, Abdij 6, 4331 BK Middelburg
Programma
Dag één wordt geopend door Hugo de Jonge, Petra Berkhout en Jos Willemsen. Er is een paneldiscussie met Arno Vael, Marleen van Oorschot, Hans Cappon, Tim Kreukniet en Rinus van ‘t Westeinde. Daarna ga je in twee werkbankrondes aan de slag met vraagstukken rondom het thema. De dag sluiten we gezamenlijk af met Alex Datema, Marten van de Berg en Merel Straathof, gevolgd door een netwerkdiner.
Op dag twee halen we de toekomst naar het heden. Je gaat op excursie naar innovatieve landbouw- en voedselinitiatieven in Zeeland. Verschillende bedrijven en initiatieven delen hun visie en aanpak. De dag wordt afgesloten met een netwerkborrel.
Werkbanken | dag 1: woensdag 20 mei
Door: Margot Veenenbos (CLM)
Gewasbeschermingsmiddelen worden op allerlei plekken aangetroffen, van oppervlaktewater tot huisstof. In deze Werkbank bespreken we de kennis die we nu hebben en de uitdagingen die op ons afkomen. Aan welke knoppen kunnen we draaien om de emissie van gewasbeschermingsmiddelen te voorkomen? Welke preventieve en niet-chemische maatregelen kan een agrarisch ondernemer nemen? En hoe kunnen andere partijen daarbij helpen?
Door: Jos Willemsen
Kijk mee naar de film ‘JOS – de mens als nuttige soort’ en ga daarna in gesprek met Jos Willemsen. Tijdens deze Werkbank is er ruimte om vragen te stellen, te reflecteren en samen te verkennen welke rol de mens kan spelen in een toekomstbestendig landbouw- en voedselsysteem.
Door: Johan Dourleijn (FoodDelta Zeeland), Karin Witkam (FoodDelta Zeeland), Wilfred van Elzakker (FoodDelta Zeeland)
In deze Werkbank maken we samen de connectie tussen het eetpatroon én het bouwplan van de toekomst. Bij deze creatieve sessie brengen we het toekomstbestendige EAT-Lancet Planetary Health Diet in beeld en ontdekken we wat de kansen zijn voor voedselproductie op het platteland.
Door: Lieke Brackel (LVVN), Dieuwertje Cobben (LVVN/ROGLB)
Het proces voor het volgende GLB is in Brussel al in volle gang, ook de Nederlandse planfase wordt binnenkort opgestart. Deze Werkbank wordt georganiseerd door de LVVN’ers die werken aan het toekomstige GLB. Er zal een update worden gegeven van de stand van zaken en we zullen met elkaar het gesprek aangaan.
Door: Irene de Schipper (Poldernatuur Zeeland), Karien van Veggel (Provincie Zeeland)
Agrarisch Collectief Poldernatuur Zeeland en de Provincie Zeeland nemen je mee in de Zeeuwse ambitie voor de toekomst van het Agrarisch Natuurbeheer (ANb). Tijdens deze bijeenkomst staat de koers richting 2050 centraal: hoe kom je tot een gedeelde ambitie? Ook bespreken we de bijdrage van ANb aan het GLB en de kracht van samenwerking tussen beleid en praktijk.
Door: Harold van der Meulen (WUR), Bart Pijnenburg (LTO), Sari Blonk (LVVN)
In deze Werkbank brengen we in kaart hoe agrarische ondernemers hun bedrijf verbreden met nieuwe activiteiten en inkomstenbronnen die maatschappelijke waarde leveren. We verbinden concrete praktijkcases met belangenbehartiging, beleid en Europese kennisuitwisseling. We sluiten af met een open netwerkmoment om ideeën te bespreken en te verbinden.
Door: Cor van Oers (Delphy), Angela Noordhoek (Delphy) Charlotte van Sluijs (Proefboerderij Rusthoeve)
Welke weerbare teelten passen bij de landbouw in 2050? Klimaatverandering, minder mogelijkheden voor chemische inzet en de noodzaak om te investeren in bodemopbouw vragen om andere keuzes. In deze werksessie brengen we praktijk en onderzoek samen, met inzichten uit langdurig onderzoek op Proefboerderij Rusthoeve. Discussieer met ons. Denk mee en help richting te geven aan een toekomstbestendige (Zeeuwse) akkerbouw.
Door: Vincent Klap (Provincie Zeeland)
Zeeland wordt in veel nationale beleidsstukken gekarakteriseerd als onderdeel van het ‘verziltend kustgebied’. Hoewel de situatie minder ernstig is dan dit etiket suggereert, blijft het behoud van voldoende en schoon zoet water een uitdaging. Sluit aan in deze Werkbank en discussieer mee over verzilting en zoet water.
Door: Frans Lips (LVVN), Els Lapage (Vlaamse
overheid), Arend Koekoek (Pixelfarming), Tim Kreukniet (Trabotyx)
In deze Werkbank verbinden we Nederlands en Vlaams beleid en praktijk met inspirerende Europese innovaties. Wat betekenen deze voor jouw bedrijf of organisatie? Denk aan nieuwe verdienmodellen, minder emissies en oplossingen voor arbeidstekorten. Ga in gesprek en laat je bijpraten over hoe technologie de landbouw in 2050 dichterbij brengt.
Door: Johan Wedts de Swart (Provincie Zeeland),
Ivo Kokje (LVVN), Henk Boxma (LVVN)
Wat betekent de nieuwe Nota Ruimte concreet voor landbouw en grondgebruik? In deze Werkbank verkennen we met hoe visie werkelijkheid wordt. Johan Wedts de Swart, Strategisch Adviseur Vastgoed Zeeland, brengt het Zeeuwse perspectief in voor de regionale ruimtelijke opgaven en de inzet van grondinstrumenten zoals grondbanken, ruil/verkavelingen en data. Henk Boxma, Coördinator Grondbeleid, LVVN, neemt je mee in welke tools helpen om onder meer landbouw en natuur in balans te brengen richting 2050. Denk mee over oplossingen die echt werken.
Door: Alexander Spriet (Vlaams ruraal netwerk), Bart Soldaat (LEADER), Careen Verwilligen (EGTS), Wouter Peeters (VLM), Marianne Breedijk (ROGLB)
De ontwikkelingen op het platteland stoppen niet bij de grens. In het kader van LEADER werken gebieden in heel Europa, samen met andere gebieden rond een plattelandsthema. Tijdens deze Werkbank vertellen we over samenwerking over landsgrenzen heen. Vanuit Vlaanderen en Nederland delen de sprekers ervaringen en praktijkvoorbeelden. Wat kun je van elkaar leren en hoe kun je daarmee aan de slag voor een toekomstbestendig platteland?
Door: Eline Klompe (FarmPlus), Gillis Klompe (Maatschap Klompe/Van der Linde)
Tijdens deze Werkbank duiken we in het toekomstig bodemgebruik binnen de landbouw, met een focus op regeneratieve landbouw richting 2050. FarmPlus neemt je mee in actuele inzichten, praktijkvoorbeelden en toekomstscenario’s. Een landbouwer sluit aan om ervaringen uit de praktijk te delen en samen te verkennen hoe bodemgezondheid, opbrengst en duurzaamheid hand in hand kunnen gaan.
Door: Dieuwertje Cobben (LVVN/ ROGLB), Harun Halisoqlu (LVVN)
Deze Werkbank is georganiseerd in samenwerking met de ZAJK (Zeeuws Agrarisch Jongeren Kontakt). Het ministerie van LVVN gaat in gesprek met jonge Zeeuwse boeren over hun mogelijkheden in het GLB. Wat zijn de ervaringen in het huidige systeem? En hoe kunnen de behoeftes van de jonge boeren in het volgende GLB beter ingevuld worden?
Door: Jan Eelco Jansma (WUR), Ellen Bulten (WUR)
Hoe kan een klimaatbestendige landbouw eruitzien in 2050? Aan de hand van drie scenario’s schetsen Jan Eelco Jansma en Ellen Bulten mogelijke toekomstbeelden. Samen met jou verkennen zij vervolgens hoe de landbouw in Nederland kan omgaan met klimaatverandering. Kunnen we tot een gezamenlijk agenda komen voor een klimaatbestendige landbouw?
Excursies | dag 2: donderdag 21 mei
De Mariahoeve
Bij de Mariahoeve ontdek je hoe binnen het project ‘Zeeuwse Zilte Teelt 2.0’ innovatieve teelttechnieken voor zeekool verder zijn ontwikkeld. Maak kennis met de mobiele streekwinkel ‘Smaekt’, waarin lokale boeren en producenten samenwerken in een korte keten. En vergeet niet te genieten van (h)eerlijke streekproducten, direct van de maker.
Voedselbron Graauw
Tijdens een bezoek aan Voedselbron Graauw ontdek je hoe lokaal voedsel wordt geproduceerd in harmonie met de natuur, met minimale milieubelasting. Deze inspirerende plek biedt inzicht in duurzame voedselproductie voor jong en oud gecombineerd met recreatie. Laat je inspireren en zie in de praktijk hoe duurzaam voedsel kan groeien, als vervolg op de film ‘JOS – de mens als nuttige soort’.
ANLb-deelnemer
Tijdens het bezoek aan een ANLb-deelnemer krijg je een inspirerend kijkje in de praktijk van het Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer. Je ziet hoe maatregelen voor biodiversiteit, bodem en landschap worden geïntegreerd in de dagelijkse bedrijfsvoering. Deze agrariër laat zien hoe natuurbeheer en agrarische productie elkaar versterken en bijdragen aan een toekomstbestendig en aantrekkelijk landschap.
Maatschap M. & L. van Vooren (Iltom BV)
Bij Maatschap M. & L. van Vooren (Iltom BV) ontdek je innovatieve akkerbouw in de praktijk. Je krijgt inzicht in projectresultaten van het EIP-project en ziet een uniek, zelf ontwikkeld gewasbehandelingssysteem op basis van hete lucht en geïoniseerd water. Als het weer het toelaat, is ook het planten van knolselderij te zien met een automatische 6-rijer, ontwikkeld in samenwerking met AgriPlanter.
Mts. Hereijgers
Bart Hereijgers is mede-initiatiefnemer van het EIP-project ‘Restwater Cargill voor de landbouw’. In deze pilot wordt onderzocht hoe zoet restwater van Cargill kan worden ingezet voor de Zeeuwse landbouw. Tijdens het bezoek deelt hij zijn ambitie om alle gronden te beregenen voor een stabiele grasopbrengst en betrouwbare voervoorziening. Je krijgt inzicht in de technische, juridische en praktische kansen van het project.
Van de Bilt zaden en vlas bv
Van de Bilt zaden en vlas bv in Sluiskil is een familiebedrijf met meer dan 100 jaar ervaring en combineert alle schakels van de vlasproductieketen onder één dak. Ontdek hier hoe moderne investeringen, gefinancierd uit het GLB, zorgen voor efficiëntere, duurzamere verwerking en betere werkomstandigheden.
Loverendale Ter Linde
Loverendale Ter Linde is een biodynamisch gemengd boerenbedrijf en mini-camping waar groente, fruit en vee samenkomen in duurzame kringlopen. Met strokenteelt en slimme wateroplossingen bouwen zij aan een veerkrachtig landbouwsysteem waarin landbouw, natuur en landschap elkaar versterken. Als deelnemer aan Stichting de Waterhouderij Walcheren laat het bedrijf zien hoe zoet water duurzaam wordt beheerd en opgeslagen in het gebied.
Landbouwbedrijf & Camping Innerduyn
Bij Landbouwbedrijf & Camping Innerduyn ontdek je de landbouw van de toekomst. Tijdens dit inspirerende werkbezoek bij deze jonge landbouwers krijg je een kijkje in diverse projecten. Denk aan een wasplaats met phytobac om erfemissie te verminderen, regeneratieve landbouw en een multifunctioneel verdienmodel met recreatie (camping). Er is volop ruimte voor ontmoeting, kennisdeling en gesprek over duurzame en toekomstbestendige landbouw.
Maatschap Klompe Van der Linde
Gilles Klompe neemt je mee in de bijzondere regeneratieve manier van telen met oog voor de bodem. Hij combineert pootaardappelteelt en stamselectie met de toepassing van regeneratieve principes op zijn bedrijf, en laat zien hoe landbouw kan bijdragen aan gezonde bodems, biodiversiteit en een toekomstbestendig systeem.
Biodynamisch fruitteeltbedrijf De Muyehof
Biodynamisch fruitteeltbedrijf De Muyehof, combineert appel- en perenteelt met schapenhouderij. De dieren grazen op het terrein en in omliggende natuurgebieden. Daarnaast draagt het bedrijf bij aan wetenschappelijke onderzoek. Tijdens dit bedrijfsbezoek zie je hoe De Muyehof werkt aan innovatieve teeltsystemen die biodiversiteit versterken en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen sterk verminderen. Een inspirerend kijkje in de fruitteelt van de toekomst.
Proefboerderij Rusthoeve
Stap in de bus voor een dagvullend bezoek aan Proefboerderij Rusthoeve, het Agrarisch Innovatie- en Kenniscentrum van Zeeland. Ontdek onderzoek en demonstraties in akkerbouw en groentegewassen. Je vindt hier onderzoek over nieuwe teelten, rassen- en bemestingsproeven en projecten over waterbeschikbaarheid en robotisering, van GPS tot Remote Sensing. Je wordt meegenomen in de ontwikkeling van de Boerderij van de Toekomst Zuidwest en neemt een kijkje in hun Biobased Innovation Garden voor inspiratie in duurzame, toekomstgerichte landbouw.
Voor wie is de Werkplaats?
De Werkplaats is bedoeld voor boeren en boerinnen, bewoners en gebruikers van het platteland, organisaties en overheden, adviseurs, onderzoekers en andere actoren op het gebied van landbouw, natuur en biodiversiteit.